Op 26 april jl. bespraken diverse medewerkers vanuit stadsdelen en diensten binnen de gemeente Amsterdam hun ervaringen ten aanzien van het onderwerp risicomanagement. Als afsluiting een vlammend betoog voor risicomanagement van een in mijn ogen zeer professionele wethouder. Hieronder mijn uitwerking van zijn verhaal. Als meerdere wethouders dit voorbeeld volgen zullen de faalkosten van gemeentelijke projecten afnemen en het vertrouwen in wethouders vergroot worden.
Aan de start
Na de fusie van de stadsdelen tot stadsdeel West, is er weinig zicht op de begroting, budget, financieen en de risico’s van projecten. Destijds open geweest naar de raad “er zijn veel onzekerheden en er beweegt nog veel” . De wethouder gebruikt risicomanagement als sturingsinstrument en geeft tips.
Les 1. Erken het politieke proces Kenmerkend van de politiek is dat het maatschappelijk nut en de noodzaak wel vol vuur worden verdedigd, maar het financiële nut en de noodzaak moeilijk zijn. Dit hindert een eerlijke afweging. Erken daarom het politieke proces.
Les 2. Let op projectautisme Bij projecten ontstaat het gevaar van projectautisme: geslotenheid. Check daarom bij een risicoanalyse wie er bij het project betrokken zijn. Zijn dit dezelfde mensen die al lang bij het project betrokken zijn? Vraag dan om een analyse waar ook buitenstaanders bij betrokken zijn.
Les 3. Stuur projectbesluiten zonder risicoanalyse terug Is er geen risicoanalyse gedaan? Dan heeft u niet alle benodigde informatie en komt u in verkeerde discussies terecht. Ook de Raad kan dit niet accepteren. Dit betekent natuurlijk niet dat u geen risicovolle projecten kunt doen.
Les 4. Laat na openheid anderen hun eigen oordeel vellen Na de openheid over risico’s en de kosten van beheersing moeten ook anderen hun eigen oordeel kunnen vellen. Ook als het de besluitvorming kan beïnvloeden. Dit draagt bij aan de acceptatie van het project.
Les 5. Bepaal de risicogrens Als een project risico’s met een kleine kans maar catastrofale impact met zich mee brengt, durf dan je verlies te pakken.
Les 6. Burgers verwachten geen leven zonder risico’s Burgers verwachten geen leven zonder risico’s, maar willen niet voor de gek gehouden worden. Wees daarom eerlijk dat u niet alle risico’s kunt beheersen. Maar zorg wel dat u er bent om te helpen als het misgaat. Bijv. bij een losliggende stoeptegel.
Les 7. Durf risico’s te nemen Hoe systematischer de risicoanalyse, hoe beter u kunt laten zien dat u erover na heeft gedacht en hoe groter het vertrouwen is. Zo sprak een Raadslid: “Ik heb het idee dat alles uitgezocht is en als we dit nu niet doen zullen we nooit vooruit komen.”
